Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Οδηγοί · Λογιστική και εταιρική συμμόρφωση

Έλεγχος ή επισκόπηση εταιρείας στην Κύπρο το 2026: όρια και εξαιρέσεις

Πότε επιτρέπεται νόμιμη επισκόπηση αντί ελέγχου: €300.000 κύκλος εργασιών, €500.000 ενεργητικό, διετία, όμιλοι, ρυθμιζόμενες εταιρείες και προθεσμίες.

Zeno · Συντακτική ομάδα · Ενημερώθηκε · 13 λεπτά ανάγνωσης
Περιεχόμενα
  1. Έλεγχος ή επισκόπηση: η νομική αφετηρία
  2. Η κρίσιμη ημερομηνία της τροποποίησης του 2026
  3. Τα δύο όρια και οι δύο συνεχείς χρήσεις
  4. Όμιλοι: μικρή θυγατρική δεν σημαίνει αυτομάτως επισκόπηση
  5. Ρυθμιζόμενες και δημοσίου συμφέροντος οντότητες
  6. Τι προσφέρει ο πλήρης έλεγχος και τι η επισκόπηση
  7. Ποιος υπογράφει τη νόμιμη ανάθεση
  8. Οικονομικές καταστάσεις, ΗΕ32 και φορολογική δήλωση
  9. Αμοιβή και φάκελος προετοιμασίας
  10. Πίνακας απόφασης και ετήσια επανεξέταση
  11. Πηγές

Η μικρή κυπριακή εταιρεία δεν επιλέγει αυτομάτως επισκόπηση αντί ελέγχου. Το άρθρο 152Α θέτει δύο όρια, κανόνα δύο συνεχών χρήσεων και αποκλεισμούς για ομίλους και εποπτευόμενες εταιρείες. Η αύξηση του ορίου κύκλου εργασιών σε €300.000 ισχύει για χρήσεις που αρχίζουν από τις 6 Φεβρουαρίου 2026· η έκταση διασφάλισης και οι υποβολές είναι ξεχωριστά ζητήματα.

Έλεγχος ή επισκόπηση: η νομική αφετηρία

Η κυπριακή νομοθεσία δεν δίνει σε κάθε εταιρεία ελεύθερη επιλογή ανάμεσα σε υποχρεωτικό έλεγχο και επισκόπηση οικονομικών καταστάσεων. Το άρθρο 152Α του περί Εταιρειών Νόμου ξεκινά από υποχρεωτικό έλεγχο για τις κατηγορίες εταιρειών που κατονομάζει. Η παράγραφος 1(δ) επιτρέπει σε συγκεκριμένες ιδιωτικές εταιρείες περιορισμένης ευθύνης να υποβάλουν τις καταστάσεις σε επισκόπηση αντί ελέγχου, αν περάσουν και τα δύο αριθμητικά όρια και δεν εμπίπτουν σε αποκλεισμό. Η εξαίρεση δεν σημαίνει κατάργηση της ετήσιας χρηματοοικονομικής πληροφόρησης ούτε απλή υπογραφή λογιστή.

Εξετάστε χωριστά τέσσερις ερωτήσεις: ποια νομική οντότητα κρίνεται, ποια χρήση αφορά, αν πληρούνται τα κριτήρια μεγέθους και αν υπάρχει όμιλος ή ρυθμιστικό καθεστώς που αποκλείει την επισκόπηση. Έπειτα εξετάστε αν τράπεζα, επενδυτής ή σύμβαση απαιτεί πλήρως ελεγμένες καταστάσεις, ακόμη και όταν ο νόμος θα δεχόταν επισκόπηση. Η εμπορική απαίτηση δεν αλλάζει το άρθρο 152Α, αλλά καθορίζει ποιο παραδοτέο θα χρειαστεί πράγματι η εταιρεία. Ζητήστε από τον νόμιμο ελεγκτή να τεκμηριώσει το συμπέρασμα πριν συμφωνηθεί η ανάθεση.

Παράδειγμα: μια ιδιωτική εταιρεία χωρίς θυγατρικές έχει μικρό κύκλο εργασιών, αλλά ο τραπεζικός της δανεισμός περιέχει όρο για ελεγμένους λογαριασμούς. Η εταιρεία μπορεί νομικά να πληροί τις προϋποθέσεις επισκόπησης, αλλά η σύμβαση δανείου καθιστά πρακτικά αναγκαίο τον έλεγχο, εκτός αν η τράπεζα τροποποιήσει τον όρο. Αντίστροφα, το γεγονός ότι ένας πελάτης προτιμά έκθεση ελέγχου δεν σημαίνει ότι κάθε μικρή εταιρεία της αγοράς έχει υποχρεωτικό έλεγχο.

Νομική βάση και οδηγίες: Περί Εταιρειών Νόμος Κεφ. 113, άρθρο 152Α; ΣΕΛΚ, Τεχνική Εγκύκλιος 2/2026

Η κρίσιμη ημερομηνία της τροποποίησης του 2026

Ο Νόμος 2(I)/2026 δημοσιεύθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2026. Το άρθρο 5 άλλαξε στο άρθρο 152Α μόνο το όριο καθαρού κύκλου εργασιών από €200.000 σε €300.000. Το όριο συνολικής αξίας στοιχείων ενεργητικού παρέμεινε €500.000. Η διάταξη 7(2) θέτει το άρθρο 5 σε ισχύ με τη δημοσίευση. Η τεχνική εγκύκλιος ΣΕΛΚ 2/2026 διευκρινίζει εφαρμογή για οικονομικές χρήσεις που αρχίζουν την ίδια ημέρα ή αργότερα. Μη χρησιμοποιείτε το νέο όριο απλώς επειδή η έκθεση υπογράφεται το 2026· ελέγξτε την ημερομηνία έναρξης της συγκεκριμένης χρήσης.

Άλλα τμήματα του ίδιου τροποποιητικού νόμου αφορούν νέο πλαίσιο χρηματοοικονομικής πληροφόρησης για μικρές οντότητες και έχουν διαφορετική ρήτρα έναρξης: το άρθρο 7(1) συνδέει την ισχύ τους με δημοσίευση του σχετικού προτύπου στην Επίσημη Εφημερίδα και την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους. Επομένως το νέο όριο επισκόπησης δεν είναι απόδειξη ότι κάθε άλλη αλλαγή του νόμου έχει ήδη τεθεί σε ισχύ. Αξιολογήστε ξεχωριστά ποιο λογιστικό πρότυπο επιτρέπεται για την υπό εξέταση χρήση, βάσει των πραγματικών δημοσιεύσεων.

Αν η οικονομική χρήση άρχισε την 1η Ιανουαρίου 2026, η γενική διατύπωση «έτος 2026» δεν αρκεί για να εφαρμόσετε αυτόματα το νέο όριο €300.000. Αν άρχισε την 1η Μαρτίου, η ημερομηνία έναρξης περνά το χρονικό κριτήριο της εγκυκλίου, αλλά πρέπει ακόμη να ελεγχθούν δύο συνεχείς χρήσεις, το ενεργητικό, ο όμιλος και οι αποκλεισμοί. Φυλάξτε σε ένα φύλλο εργασίας την έναρξη και λήξη χρήσης και την πηγή του εφαρμοστέου ορίου.

Για το γενικό εταιρικό πλαίσιο δείτε τις απαιτήσεις κυπριακής εταιρείας.

Νομική βάση και οδηγίες: Περί Εταιρειών Νόμος Κεφ. 113, άρθρο 152Α; Περί Εταιρειών (Τροποποιητικός) Νόμος 2(I)/2026, άρθρα 5 και 7; ΣΕΛΚ, Τεχνική Εγκύκλιος 2/2026

Τα δύο όρια και οι δύο συνεχείς χρήσεις

Η παράγραφος 1(δ) απαιτεί ο καθαρός κύκλος εργασιών και το σύνολο ισολογισμού να μην υπερβαίνουν, αντίστοιχα, €300.000 και €500.000 κατά την ημερομηνία κλεισίματος του ισολογισμού για την εφαρμοστέα νέα περίοδο. Το σύνολο ισολογισμού είναι η συνολική αξία ενεργητικού πριν αφαιρεθούν υποχρεώσεις, όχι τα καθαρά ίδια κεφάλαια. Η διατύπωση «δεν υπερβαίνουν» περιλαμβάνει ποσό ακριβώς ίσο με το όριο. Δεν υπάρχει τρίτο κριτήριο αριθμού εργαζομένων στην εν λόγω παράγραφο, όσο χρήσιμος κι αν είναι ο αριθμός προσωπικού για την κατανόηση της επιχείρησης.

Για τον συγκεκριμένο έλεγχο ο νόμος προσθέτει στα συνήθη καθαρά έσοδα και εισοδήματα από ενοίκια, τόκους, μερίσματα και δικαιώματα εκμετάλλευσης. Έτσι μια εταιρεία συμμετοχών χωρίς πωλήσεις προϊόντων μπορεί να ξεπερνά το όριο επειδή λαμβάνει μέρισμα. Η απαίτηση αφορά δύο τουλάχιστον συνεχείς χρήσεις: δεν αρκεί μία μεμονωμένη χαμηλή χρονιά. Διατηρήστε υπολογισμό ανά χρήση, με σημείωση ποιες περίοδοι εμπίπτουν στο παλαιό €200.000 και ποιες στο νέο €300.000. Σε μεταβατική περίπτωση μη μεταφέρετε αυθαίρετα το νέο όριο στην παλαιότερη χρήση.

Παράδειγμα: για χρήση που αρχίζει μετά τις 6 Φεβρουαρίου 2026, εταιρεία έχει καθαρά έσοδα υπηρεσιών €210.000, τόκους €20.000 και μερίσματα €40.000, άρα ποσό ελέγχου κύκλου εργασιών €270.000. Το ενεργητικό της είναι €480.000 και οι υποχρεώσεις €250.000. Το κριτήριο ενεργητικού χρησιμοποιεί €480.000, όχι καθαρή θέση €230.000. Για την τρέχουσα χρήση τα δύο ποσά είναι κάτω από τα όρια· η δυνατότητα επισκόπησης παραμένει υπό αίρεση του ελέγχου προηγούμενης συνεχούς χρήσης και όλων των εξαιρέσεων.

Νομική βάση και οδηγίες: Περί Εταιρειών Νόμος Κεφ. 113, άρθρο 152Α; Περί Εταιρειών (Τροποποιητικός) Νόμος 2(I)/2026, άρθρα 5 και 7; ΣΕΛΚ, Τεχνική Εγκύκλιος 2/2026

Όμιλοι: μικρή θυγατρική δεν σημαίνει αυτομάτως επισκόπηση

Το άρθρο 152Α(1)(ε)(i) αποκλείει από την επιλογή επισκόπησης μητρική που υποχρεούται να καταρτίσει ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις και τη θυγατρική της. Η ατομική κατάσταση της θυγατρικής μπορεί να έχει κύκλο εργασιών €50.000, αλλά αυτό δεν παρακάμπτει τον συγκεκριμένο αποκλεισμό. Ελέγξτε πρώτα ποιος υποχρεούται πράγματι σε ενοποίηση βάσει του περί Εταιρειών Νόμου. Μια απλή συμμετοχή σε άλλη εταιρεία δεν αρκεί για να περιγράψετε σωστά κάθε σχέση ως υποχρεωτική ενοποίηση, ενώ οι ειδικές απαλλαγές χρειάζονται αυτοτελή ανάλυση.

Η παράγραφος 1(ε)(ii) καλύπτει μητρική που δεν υποχρεούται να ενοποιήσει, αλλά μαζί με τις θυγατρικές υπερβαίνει τα όρια επισκόπησης σε επίπεδο συγκροτήματος κατά την απαιτούμενη διετία. Τότε η μητρική και οι κυπριακές θυγατρικές της δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την επισκόπηση. Για τον υπολογισμό, η παράγραφος 1(στ) επιτρέπει να μη γίνουν ορισμένοι συμψηφισμοί και απαλείψεις ενοποίησης· δεν επιτρέπεται να υποθέσετε αυθαίρετα ότι το αποτέλεσμα της ενοποιημένης οικονομικής κατάστασης είναι ο μόνος αριθμός. Ζητήστε από τον ελεγκτή να δείξει τα στοιχεία κάθε εταιρείας και τη μεθοδολογία άθροισης.

Παράδειγμα: κυπριακή μητρική και δύο θυγατρικές έχουν χωριστά κύκλο εργασιών κάτω από €300.000, αλλά η ομάδα συνολικά, με τον νόμιμο τρόπο υπολογισμού, υπερβαίνει το όριο επί δύο συνεχείς χρήσεις. Η επιλογή επισκόπησης μπορεί να αποκλείεται για όλα τα συγκεκριμένα κυπριακά μέλη που κατονομάζει το άρθρο. Μην συνάγετε το αντίθετο από ένα τιμολόγιο ή από τη μικρή ατομική κατάσταση της θυγατρικής. Η δομή του ομίλου και η υποχρέωση ενοποίησης έρχονται πριν από τη σύγκριση της μεμονωμένης εταιρείας.

Νομική βάση και οδηγίες: Περί Εταιρειών Νόμος Κεφ. 113, άρθρο 152Α

Ρυθμιζόμενες και δημοσίου συμφέροντος οντότητες

Η εξαίρεση επισκόπησης δεν είναι διαθέσιμη σε δημόσια εταιρεία περιορισμένης ευθύνης ή οντότητα δημοσίου συμφέροντος βάσει της βασικής κατηγορίας του άρθρου 152Α. Η παράγραφος 1(ζ) εξαιρεί επίσης από τις ευνοϊκές παραγράφους τις εταιρείες που υπόκεινται σε ρύθμιση και εποπτεία της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου, του Εφόρου Ασφαλίσεων ή της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου. Περιλαμβάνει εταιρείες που αποκτούν ή κατέχουν «ειδική συμμετοχή» στις αντίστοιχες εποπτευόμενες εταιρείες, με νόημα που προκύπτει από την οικεία ρυθμιστική νομοθεσία.

Μην θεωρήσετε ότι κάθε επιχείρηση παροχής χρηματοοικονομικών συμβουλών είναι απαραίτητα υπό την ίδια κατηγορία, ούτε ότι μια συμμετοχή οποιουδήποτε ποσοστού είναι αυτομάτως «ειδική συμμετοχή». Καταγράψτε την άδεια, την εποπτική αρχή, τη νομική κατηγορία και τον κανόνα συμμετοχής. Μια εταιρεία μπορεί να είναι οικονομικά μικρή αλλά να αποκλείεται λόγω εποπτείας. Μπορεί επίσης να έχει ανεξάρτητη ειδική υποχρέωση ελέγχου από κλαδικό νόμο ή όρο χρηματοδότησης, ακόμη και αν δεν αναφέρεται στο γενικό άρθρο 152Α.

Πρακτικά, όταν εξετάζετε μια εταιρεία με συμμετοχή σε εποπτευόμενη επιχείρηση, μην αρκεστείτε σε απλή αναζήτηση στο όνομα της θυγατρικής. Ζητήστε καταστατικό, μητρώο μετοχών, ποσοστά ψήφου, τυχόν άδεια και γνώμη για τον ορισμό «ειδικής συμμετοχής» της εφαρμοστέας νομοθεσίας. Το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεάζει πολλές εταιρείες ενός ομίλου. Έτσι αποφεύγεται η ανάθεση επισκόπησης που δεν θα πληροί τελικά τη νόμιμη απαίτηση δημοσιοποίησης.

Νομική βάση και οδηγίες: Περί Εταιρειών Νόμος Κεφ. 113, άρθρο 152Α

Τι προσφέρει ο πλήρης έλεγχος και τι η επισκόπηση

Ο έλεγχος βάσει των Διεθνών Προτύπων Ελέγχου επιδιώκει εύλογη διασφάλιση ότι οι οικονομικές καταστάσεις ως σύνολο δεν περιέχουν ουσιώδες σφάλμα. Ο νόμιμος ελεγκτής αξιολογεί κινδύνους, σχεδιάζει διαδικασίες και αποκτά κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια πριν εκφράσει γνώμη. Η εύλογη διασφάλιση είναι υψηλή αλλά όχι απόλυτη: ούτε μια καθαρή γνώμη αποτελεί εγγύηση ότι δεν υπάρχει απάτη ή ότι κάθε συναλλαγή εξετάστηκε. Το είδος ελέγχων διαφέρει ανάλογα με λογαριασμούς, κινδύνους και εσωτερικές δικλίδες.

Η επισκόπηση κατά ISRE 2400 (Revised) παρέχει περιορισμένη διασφάλιση. Ο επαγγελματίας χρησιμοποιεί κυρίως ερωτήσεις και αναλυτικές διαδικασίες και διατυπώνει συμπέρασμα για το αν περιήλθε σε γνώση του κάτι που δείχνει ουσιώδη ανακρίβεια. Η διαφορά είναι και στη διατύπωση της έκθεσης, όχι μόνο στον αριθμό ωρών. Αν προκύψει ύποπτο στοιχείο, ο επαγγελματίας δεν μπορεί απλώς να το αγνοήσει επειδή ο τίτλος της ανάθεσης είναι «επισκόπηση»: το πρότυπο απαιτεί πρόσθετες διαδικασίες για κατάλληλα τεκμήρια.

Παράδειγμα: οι απαιτήσεις πελατών αυξάνονται απότομα ενώ οι πωλήσεις μένουν σχεδόν σταθερές. Στην επισκόπηση, αναλυτική σύγκριση και ερωτήσεις μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω εξέταση συγκεκριμένων τιμολογίων ή εισπράξεων. Σε πλήρη έλεγχο, ο σχεδιασμός του ελεγκτή μπορεί να περιλαμβάνει διαφορετική φύση και έκταση δοκιμών, όπως επιβεβαιώσεις ή έλεγχο μεταγενέστερων εισπράξεων, ανάλογα με την εκτίμηση κινδύνου. Δεν υπάρχει απόλυτος κανόνας ότι η επισκόπηση ποτέ δεν εξετάζει έγγραφα ή ότι ο έλεγχος πάντα ελέγχει κάθε τιμολόγιο.

Νομική βάση και οδηγίες: Περί Εταιρειών Νόμος Κεφ. 113, άρθρο 152Α; IAASB, εγχειρίδιο διεθνών προτύπων ελέγχου και επισκόπησης 2025; IAASB, ISRE 2400 (Revised), επεξηγηματικό υλικό

Ποιος υπογράφει τη νόμιμη ανάθεση

Το άρθρο 152Α απαιτεί επισκόπηση από νόμιμο ελεγκτή ή νόμιμο ελεγκτικό γραφείο κατά την έννοια του περί Ελεγκτών Νόμου. Το ίδιο ισχύει για τον υποχρεωτικό έλεγχο. Δεν αρκεί οποιοσδήποτε φοροτεχνικός, λογιστής ή πάροχος εταιρικών υπηρεσιών επειδή καταρτίζει τις καταστάσεις. Η Αρχή Δημόσιας Εποπτείας Ελεγκτικού Επαγγέλματος διαθέτει δημόσιο μητρώο, συμπεριλαμβανομένων των αδειοδοτημένων μέσω ΣΕΛΚ βάσει της συμφωνίας ανάθεσης. Ελέγξτε την τρέχουσα εγγραφή της συγκεκριμένης υπογράφουσας οντότητας και του επαγγελματία.

Πριν την ανάθεση αποσαφηνίστε ποιος θα ετοιμάσει τα λογιστικά βιβλία και τις καταστάσεις, ποιος θα κάνει τον ανεξάρτητο έλεγχο ή την επισκόπηση και ποιος θα υποβάλει τις φορολογικές δηλώσεις. Ελέγξτε ζητήματα ανεξαρτησίας, σύγκρουσης συμφερόντων και χρονοδιάγραμμα. Ο ελεγκτής μπορεί να ζητήσει διαφορετική αμοιβή αν τα βιβλία είναι ελλιπή ή η εταιρεία αποκτήσει θυγατρική κατά τη διάρκεια της χρήσης. Ένα έγγραφο ανάθεσης πρέπει να περιγράφει παραδοτέο, περίοδο, εφαρμοστέο πρότυπο, ευθύνη διοίκησης και τυχόν χωριστές εργασίες.

Αν η εταιρεία ήδη ανέθεσε «review» σε πρόσωπο χωρίς άδεια νόμιμου ελεγκτή, δεν είναι ασφαλές να θεωρήσει ότι καλύπτεται το άρθρο 152Α μόνο επειδή έλαβε μια επιστολή. Πριν κατατεθεί ετήσια έκθεση, ζητήστε έλεγχο ιδιότητας και ορθό παραδοτέο. Το άρθρο 152Α(2) ορίζει ότι καταστάσεις που δεν ελέγχθηκαν ή επισκοπήθηκαν όπως απαιτείται λογίζονται ως μη δημοσιοποιηθείσες για τους σκοπούς του άρθρου 142(4). Αυτό δημιουργεί ουσιαστικό ζήτημα συμμόρφωσης πέρα από την επιλογή χαμηλότερης αμοιβής.

Νομική βάση και οδηγίες: Περί Εταιρειών Νόμος Κεφ. 113, άρθρο 152Α; ΑΔΕΕλΕπ, δημόσιο μητρώο νόμιμων ελεγκτών

Οικονομικές καταστάσεις, ΗΕ32 και φορολογική δήλωση

Η διοίκηση ευθύνεται για την τήρηση βιβλίων και την κατάρτιση πλήρους συνόλου οικονομικών καταστάσεων. Η επιλογή νόμιμης επισκόπησης δεν επιτρέπει να παραλείπονται οι καταστάσεις ή να υποβάλλεται απλώς τραπεζικό ισοζύγιο. Ο Έφορος Εταιρειών αναφέρει ότι οι πρώτες καταστάσεις παρουσιάζονται στη γενική συνέλευση το αργότερο 18 μήνες από τη σύσταση και στη συνέχεια τουλάχιστον μία φορά ανά ημερολογιακό έτος. Προγραμματίστε τη λογιστική προετοιμασία και την ανεξάρτητη εργασία αρκετά πριν από την εταιρική ημερομηνία αναφοράς.

Ο Έφορος περιγράφει την ετήσια έκθεση ΗΕ32 ως έγγραφο που καταρτίζεται μέχρι την ημερομηνία αναφοράς της εταιρείας και παραδίδεται μαζί με τις σχετικές οικονομικές καταστάσεις εντός 28 ημερών από την ημερομηνία σύνταξής της. Η συγκεκριμένη καθοδήγηση δεν μετρά την προθεσμία ως «28 ημέρες μετά την ετήσια γενική συνέλευση». Ελέγξτε την πραγματική ημερομηνία αναφοράς και σύνταξης και τυχόν τέλη καθυστέρησης στον Έφορο. Μη συγχέετε την εταιρική υποβολή με τη φορολογική δήλωση ή την πληρωμή φόρου.

Το άρθρο 5(1Α) του περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων Νόμου ορίζει γενική προθεσμία 31 Ιουλίου του επόμενου έτους, αλλά επιτρέπει για πρόσωπο που υποχρεούται σε βιβλία και λογαριασμούς ελεγμένους ή επισκοπημένους από νόμιμο ελεγκτή έως 31 Ιανουαρίου του μεθεπόμενου έτους. Για φορολογικό έτος 2026 αυτό δίνει 31 Ιανουαρίου 2028, εκτός νόμιμης παράτασης. Η προθεσμία δήλωσης δεν αλλάζει αυτομάτως επειδή επιλέχθηκε επισκόπηση αντί ελέγχου· εξαρτάται από την ακριβή νομική κατηγορία. Η τελική καταβολή και οι προσωρινοί φόροι εξετάζονται χωριστά.

Για φορολογικές υποχρεώσεις δείτε τον οδηγό κυπριακής φορολογίας.

Νομική βάση και οδηγίες: Περί Εταιρειών Νόμος Κεφ. 113, άρθρο 152Α; Έφορος Εταιρειών, οικονομικές καταστάσεις και ετήσια έκθεση; Περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως Φόρων Νόμος 4/1978, άρθρο 5(1Α); Έφορος Εταιρειών, τέλη ετήσιας έκθεσης

Αμοιβή και φάκελος προετοιμασίας

Δεν υπάρχει ενιαία αξιόπιστη τιμή του 2026 για έλεγχο ή επισκόπηση κάθε κυπριακής εταιρείας. Οι αμοιβές εξαρτώνται από τον αριθμό συναλλαγών, την κατάσταση των βιβλίων, τραπεζικούς λογαριασμούς και νομίσματα, αποθέματα, επενδύσεις, συνδεδεμένα μέρη, σύνθετες εκτιμήσεις και προθεσμίες. Η επισκόπηση κατά κανόνα έχει χαμηλότερο επίπεδο διασφάλισης και διαφορετική έκταση εργασίας, αλλά αυτό δεν εγγυάται συγκεκριμένη εξοικονόμηση. Αίτημα για πολύ επείγουσα υποβολή ή ασυμφωνίες προηγούμενης χρήσης μπορούν να αυξήσουν σημαντικά την εργασία.

Δώστε σε υποψήφιους νόμιμους ελεγκτές το ίδιο σύνολο πληροφοριών: ισοζύγιο, γενικό καθολικό, τραπεζικές συμφωνίες, σημαντικές συμβάσεις, κατάλογο περιουσιακών στοιχείων, στοιχεία μισθοδοσίας και την προηγούμενη έκθεση. Δηλώστε εξαρχής αν υπάρχει μητρική ή θυγατρική, εποπτευόμενη δραστηριότητα και όρος τράπεζας για ελεγμένες καταστάσεις. Αν ζητάτε προσφορά πριν κλείσουν τα βιβλία, η τιμή μπορεί να είναι προσωρινή. Ζητήστε γραπτή κατανομή σε κατάρτιση οικονομικών καταστάσεων, ανεξάρτητο έλεγχο ή επισκόπηση, φορολογική δήλωση και άλλες βεβαιώσεις.

Παράδειγμα: δύο εταιρείες έχουν από €180.000 κύκλο εργασιών, αλλά η πρώτη έχει 30 τιμολόγια και έναν λογαριασμό, ενώ η δεύτερη έχει 2.000 συναλλαγές, αποθέματα, μισθοδοσία και εκκρεμή τραπεζική συμφωνία. Το ίδιο αριθμητικό όριο επιλεξιμότητας δεν σημαίνει ίδια αμοιβή ή ίδια διαδικασία. Ζητήστε από κάθε προσφορά τι περιλαμβάνει και πότε θα παραδοθεί. Αν ο φορέας θέλει μόνο λογιστική προετοιμασία, η τιμή της υπηρεσίας αυτής δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως τίμημα νόμιμης επισκόπησης.

Για τεκμηρίωση εξόδων διαβάστε τις εκπιπτόμενες εταιρικές δαπάνες.

Νομική βάση και οδηγίες: Περί Εταιρειών Νόμος Κεφ. 113, άρθρο 152Α; IAASB, εγχειρίδιο διεθνών προτύπων ελέγχου και επισκόπησης 2025; IAASB, ISRE 2400 (Revised), επεξηγηματικό υλικό

Πίνακας απόφασης και ετήσια επανεξέταση

Πριν υπογράψετε την επιστολή ανάθεσης, καταγράψτε διαδοχικά: ιδιωτική ή δημόσια εταιρεία, αρχή και λήξη οικονομικής χρήσης, καθαρό κύκλο εργασιών όπως διευρύνεται από το άρθρο 152Α, ενεργητικό πριν τις υποχρεώσεις, αποτελέσματα προηγούμενης συνεχούς χρήσης, δομή ομίλου, υποχρέωση ενοποίησης, εποπτευόμενη ιδιότητα και απαιτήσεις τρίτων. Αν ένα πεδίο είναι άγνωστο, η ασφαλής διαδικασία είναι να βρεθεί το στοιχείο, όχι να επιλεγεί αυτόματα η φθηνότερη ανάθεση. Ο νόμιμος ελεγκτής πρέπει να επιβεβαιώσει τη νομική βάση της προτεινόμενης επισκόπησης.

Επανεξετάστε την επιλεξιμότητα κάθε έτος. Μια παλαιότερη πλήρης έκθεση ελέγχου δεν επιβάλλει από μόνη της αιώνιο έλεγχο, εφόσον νέα χρήση πληροί νόμιμα την εξαίρεση. Μια προηγούμενη επισκόπηση επίσης δεν προστατεύει εταιρεία που πλέον ξεπερνά όρια, αποκτά θυγατρική ή υπάγεται σε ρυθμιστική εποπτεία. Η αλλαγή τύπου ανάθεσης πρέπει να συμφωνείται πριν ο ελεγκτής αρχίσει τις διαδικασίες και πριν υποσχεθεί η εταιρεία στους χρήστες της συγκεκριμένο είδος έκθεσης.

Οι φορολογικές εκπτώσεις NID, IP Box, αυξημένες δαπάνες έρευνας, ομιλικές ζημιές ή τεκμηρίωση ενδοομιλικών συναλλαγών δεν κατονομάζονται στο άρθρο 152Α ως αυτόματοι λόγοι πλήρους ελέγχου. Μπορούν όμως να απαιτούν ανεξάρτητη φορολογική τεκμηρίωση, να αυξάνουν την πολυπλοκότητα των καταστάσεων ή να οδηγούν τράπεζα σε υψηλότερη απαίτηση. Ξεχωρίστε τον νόμιμο τύπο διασφάλισης από την τεκμηρίωση των φορολογικών θέσεων. Έτσι αποφεύγετε και το εσφαλμένο «κάθε εταιρεία πρέπει να ελέγχεται» και το εξίσου εσφαλμένο «κάθε μικρή εταιρεία μπορεί να επιλέξει επισκόπηση».

Νομική βάση και οδηγίες: Περί Εταιρειών Νόμος Κεφ. 113, άρθρο 152Α; Περί Εταιρειών (Τροποποιητικός) Νόμος 2(I)/2026, άρθρα 5 και 7; ΣΕΛΚ, Τεχνική Εγκύκλιος 2/2026

Πρωτογενείς πηγές και πεδίο εφαρμογής

Έλεγχος πηγών: 20 Νοεμβρίου 2026. Ο οδηγός αφορά την Κυπριακή Δημοκρατία. Τα παραδείγματα είναι υποθετικά και δεν αποτελούν υποθέσεις πελατών. Ελέγξτε τις ισχύουσες επίσημες απαιτήσεις πριν από κάθε υποβολή.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι τα όρια επισκόπησης στην Κύπρο το 2026;
Για οικονομικές χρήσεις που αρχίζουν από 6 Φεβρουαρίου 2026, το όριο κύκλου εργασιών ανέρχεται σε €300.000 και το όριο ενεργητικού πριν τις υποχρεώσεις σε €500.000. Απαιτούνται δύο συνεχείς χρήσεις και έλεγχος όλων των αποκλεισμών του άρθρου 152Α.
Το όριο €300.000 ισχύει για χρήση που άρχισε την 1η Ιανουαρίου 2026;
Η εγκύκλιος ΣΕΛΚ 2/2026 εφαρμόζει την αύξηση σε χρήσεις που αρχίζουν από 6 Φεβρουαρίου 2026. Για προγενέστερη έναρξη εξετάζεται το παλαιό όριο €200.000.
Μετράνε τα μερίσματα και τα ενοίκια στον κύκλο εργασιών;
Ναι, για τη συγκεκριμένη δοκιμή το άρθρο 152Α προσθέτει ενοίκια, τόκους, μερίσματα και δικαιώματα εκμετάλλευσης στον οριζόμενο καθαρό κύκλο εργασιών.
Μπορεί μια θυγατρική με €50.000 έσοδα να κάνει επισκόπηση;
Όχι αυτομάτως. Η υποχρέωση ενοποίησης της μητρικής ή το μέγεθος ομίλου μπορεί να αποκλείει και τη θυγατρική, ακόμη κι αν τα ατομικά της ποσά είναι χαμηλά.
Ποια η διαφορά ελέγχου και επισκόπησης;
Ο έλεγχος κατά ISA επιδιώκει εύλογη διασφάλιση και γνώμη επί των καταστάσεων. Η επισκόπηση κατά ISRE 2400 παρέχει περιορισμένη διασφάλιση και διαφορετικό συμπέρασμα, με πρόσθετες διαδικασίες όταν χρειάζονται.
Αρκεί λογιστής χωρίς άδεια νόμιμου ελεγκτή;
Όχι για τη νόμιμη επισκόπηση ή τον υποχρεωτικό έλεγχο του άρθρου 152Α. Ελέγξτε τον συγκεκριμένο επαγγελματία ή γραφείο στο δημόσιο μητρώο ΑΔΕΕλΕπ.
Επιβάλλει το IP Box ή το NID υποχρεωτικό πλήρη έλεγχο;
Αυτές οι φορολογικές θέσεις δεν αναφέρονται ως αυτόματοι λόγοι πλήρους ελέγχου στο άρθρο 152Α. Ελέγξτε άλλες νομικές, ρυθμιστικές και συμβατικές απαιτήσεις και τεκμηριώστε χωριστά τη φορολογική θέση.
Πότε κατατίθεται η ΗΕ32;
Ο Έφορος περιγράφει κατάθεση με τις σχετικές καταστάσεις μέσα σε 28 ημέρες από την ημερομηνία σύνταξης της ετήσιας έκθεσης, με αναφορά στην ειδική ημερομηνία αναφοράς της εταιρείας.
Πότε οφείλεται η φορολογική δήλωση εταιρείας για το 2026;
Για πρόσωπο που εμπίπτει στη διάταξη ελεγμένων ή επισκοπημένων λογαριασμών του άρθρου 5(1Α), η γενική καταληκτική ημερομηνία για το φορολογικό έτος 2026 είναι 31 Ιανουαρίου 2028, εκτός έγκυρης παράτασης.
Άλλαξε και το λογιστικό πρότυπο στις 6 Φεβρουαρίου;
Μην συγχέετε τα δύο θέματα. Το άρθρο 5 για το όριο επισκόπησης άρχισε με τη δημοσίευση, ενώ το άρθρο 7(1) δίνει χωριστή ρήτρα έναρξης για τις λοιπές αλλαγές που συνδέονται με το πρότυπο μικρών οντοτήτων.

Συντάχθηκε με υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης βάσει των συνδεδεμένων πρωτογενών πηγών. Δεν δηλώνεται ατομικός έλεγχος από επαγγελματία. Γενικές πληροφορίες, όχι νομική ή φορολογική συμβουλή. Συντακτική πολιτική

Χρειάζεστε εξατομικευμένη καθοδήγηση;

Ζητήστε δωρεάν συμβουλευτική συνάντηση. Η Zeno συντονίζει ανεξάρτητους δικηγόρους με άδεια στην Κύπρο και λογιστές με άδεια ΣΕΛΚ. Θα σας απαντήσουμε με προτεινόμενη ώρα επικοινωνίας.

Ζητήστε δωρεάν συνάντηση